Çocukların duygularını ifade etme biçimleri çoğu zaman davranışlarıdır. Bazen bir içe kapanma, bazen öfke nöbetleri, bazen de geceleri alt ıslatma ya da ayrılma korkusu… Tüm bu davranışlar, çocuğun iç dünyasında olup biteni anlatmak için geliştirdiği yollar olabilir.
Psikoevim olarak, her çocuğun kendine özgü gelişim sürecini ve ihtiyaçlarını gözeterek, ebeveynlerle iş birliği içinde çalışıyoruz. Çocuğunuzun duygularını anlamlandırmasına, kendini güvende hissetmesine ve yaşadığı zorluklarla başa çıkmasına destek oluyoruz.
Ebeveynler Çocuklarını Gözlemlerken Nelere Dikkat Etmeli?
Her çocuk zaman zaman duygusal iniş çıkışlar yaşayabilir. Ancak bazı belirtiler süreklilik gösterdiğinde, çocuğun iç dünyasında yolunda gitmeyen bir şeyler olduğunun habercisi olabilir. Ebeveyn olarak, aşağıdaki durumları gözlemliyorsanız çocuğunuzun bir uzmana ihtiyaç duyup duymadığını değerlendirmek faydalı olacaktır:
- Ani davranış değişiklikleri: Neşeli bir çocuk birden bire içine kapanabilir ya da sakin bir çocuk öfke patlamaları yaşamaya başlayabilir.
- Ayrılma güçlüğü: Okula gitmek istememek, sürekli yanında bir yetişkin istemek ya da yalnız kalmaktan aşırı korkmak.
- Duygusal tepkilerde yoğunluk: Aşırı ağlama, sebepsiz öfkelenme, utangaçlığın sosyal izolasyona dönüşmesi.
- Regresif davranışlar: Alt ıslatma, parmak emme, bebeksi konuşmalar gibi yaşa uygun olmayan davranışlara geri dönme.
- Yeme ve uyku düzeninde bozulma: Aşırı iştah artışı/azalması, uyumakta zorluk, kabuslar ya da gece korkuları.
- Dikkat ve öğrenme sorunları: Derslere odaklanamama, unutkanlık, öğrenmede güçlük.
- Sosyal ilişki zorlukları: Yaşıtlarıyla oyun kuramama, sürekli kavga etme ya da tamamen içine kapanma.
- Somatik şikayetler: Nedeni açıklanamayan karın ağrısı, baş ağrısı, mide bulantısı gibi bedensel yakınmalar.
- Her şeye karşı gelme, hayır demede ısrarcı olma
- Akranlarına vurma, itme ya da aşırı çekinme
- Oyuncaklara zarar verme, kendine zarar verme eğilimi
- Aşırı hareketlilik ya da dikkat çekme çabası
- Okula gitme saatlerinde ağlama, mide bulantısı ya da karın ağrısı
- Ders çalışmaktan kaçınma, ödev yaparken kolay sinirlenme
- Öğretmenlerinden ya da arkadaşlarından sık şikâyet alınması
- Sınıf içi etkinliklere katılmak istememe, yalnız kalmayı tercih etme
- Sık sık dalıp gitme ya da anlatılanları dinlememe
- Oyun ya da masa başı etkinliklerde kısa sürede sıkılma
- Eşyaları sık sık unutma veya kaybetme
- Verilen görevleri tamamlamadan bırakma
- Yalnız kalmaktan aşırı korkma, anne-babaya yapışma
- Sürekli “ya bir şey olursa?” şeklinde sorular sorma
- Uyumakta zorlanma, kabus görme
- Sosyal ortamlarda donakalma ya da kaçınma
- Gece alt ıslatma, ani öfke ya da ağlama nöbetleri
- Geriye dönük konuşmalar (“Baba gelse her şey düzelir.” gibi)
- Travmaya dair oyunlar oynama ya da tekrar tekrar aynı soruları sorma
- İçe kapanma, sessizleşme ya da dikkat çekici bir şekilde gülme
- Bebeksi konuşmalar, tekrar emzik isteme ya da altını ıslatma
- Kardeşe zarar verme davranışları ya da aşırı ilgisizlik
- Anneye karşı öfke, yapışma ya da sürekli ilgi isteme
- Uyku düzeninin bozulması, öfke patlamaları
- Akranlarına göre belirgin gerilik (örneğin 3 yaşında hâlâ konuşmamak)
- Göz kontağından kaçınma, ismiyle seslenildiğinde tepki vermeme
- Sembolik oyun kuramama ya da sadece tekrar eden oyunlar oynama
- Aşırı hassasiyet ya da duyusal uyaranlara karşı tepkisizlik
- Sosyal uyumsuzluk, yaşıtlarıyla iletişim kurmada zorluk
- Aşırı hassasiyet, duygusal dalgalanmalar
- Hızlı öğrenme yeteneğine rağmen ruhsal dengesizlikler
- Yalnızlık hissi ve izolasyon
- Başarı baskısı ve tükenmişlik duyguları
- “Üstün Zekalı Çocuklar İçin Görüşme Başlat”
- “Çocuğunuzun Gelişimi İçin Bize Ulaşın”
- Okuma, yazma ve sayılarla ilgili güçlüklere rağmen genel zekâ seviyesinin normal olması
- Öğrenme sürecinde sabırsızlık, motivasyon eksiklikleri
- Duygusal dalgalanmalar, okulda düşük özgüven
- Sosyal çevreye uyum sağlamakta zorlanma
- Aşırı dikkat dağınıklığı ve öğrenme materyallerini işleme konusunda zorluklar
